Wat deed de provincie?

Op 13 september 2016 stelde de provincie zelf een herindelingsontwerp vast.  Van het ontwerp is een samenvatting gemaakt. In een herindelingskrant legt de provincie uit hoe het verder gaat.

Niet de gemeenteraad stelde dit ontwerp vast. Waarom niet en hoe heeft het zo ver kunnen komen. Op deze pagina een samenvatting van de geschiedenis. De acties die Haren zelf heeft ondernomen om te onderzoeken wat het beste is vind u hier.

2009

We beginnen in 2009. Er is al jarenlang veel discussie over tekorten in bestuurskracht en gebrekkige samenwerking tussen gemeenten. Dan doen de gemeenten in Groningen, mede op verzoek van de provincie, aan zelfonderzoek: kunnen wij de toekomst wel aan. De conclusie is dat er meer moet worden samengewerkt in clusters. Haren heeft dan net in 2008 besloten om dat te doen met Tynaarlo, een samenwerking die overigens in 2009 weer wordt beëindigd. Haren doet daarom niet echt mee aan het onderzoek (VGG-rapport Steeds Krachtiger Besturen in Groningen – juni 2009).

2012

In 2012 vindt onderzoek plaats naar het functioneren van de samenwerkingsclusters. De conclusie is dat ze niet van de grond komen. En dat er een woud aan andere samenwerkingen is ontstaan. Raad en college van Haren doen zelf onderzoek, niet in clusterverband. Zie de pagina over wat Haren zelf deed.

2013

De provincie en de Vereniging Groninger Gemeenten starten daarom een nieuw onderzoek naar hoe het dan beter kan. Dat resulteert in het rapport ‘Grenzeloos gunnen’. De commissie doet voorstellen voor vergaande herindeling. Van 23 gemeenten naar 5 of 6. Men verwacht dat grotere gemeenten beter in staat zijn de toekomst zelf vorm te geven. Samenwerking heeft als hoofdoplossing afgedaan. De provincie begint erop aan te dringen dat gemeenten dit overnemen. Er klinken protesten, maar veel gemeenten beginnen aan dit proces. Vaak wel met een wat andere indeling van gemeenten dan de commissie voorstelde. Het proces is momenteel nog nergens afgerond, maar de eerste akkoorden zijn gesloten.

2015

In 2015 zijn er verkiezingen voor Provinciale Staten. Het nieuwe college van Gedeputeerde Staten besluit minder druk op de herindeling te zetten en meer aan gemeenten zelf over te laten. Veel geciteerde zin uit het collegeakkoord: “Ons uitgangspunt is dat de herindeling niet wordt opgelegd, we ondersteunen de initiatieven die gemeenten aandragen.” Andere zinnen worden door velen gemakshalve genegeerd, zoals: “Wij faciliteren, ondersteunen en bevorderen met als doel het tot stand komen van gemeenten met voldoende toekomst bestendige bestuurskracht.”

Of deze: “De provincie voelt zich verantwoordelijk voor de kwaliteit van het bestuur in Groningen. Gemeenten moeten nu en in de toekomst hun taken goed kunnen (blijven) uitvoeren.”

Er zit in ons bestuur een zekere spanning ingebakken: gemeenten zijn zelf verantwoordelijk, maar de provincie moet (wettelijk !) beoordelen of ze het wel goed (genoeg) doen.

 

December 2015

Daarom stuurt de provincie in september een brief met onder andere de volgende tekst: “Evenals de Groninger gemeenten onderschrijven ook wij de bestuurlijke en de daaraan ten grondslag liggende sociaal-maatschappelijke en economische analyse in ‘Grenzeloos Gunnen’ en het nut en de noodzaak van gemeentelijke opschaling

om te komen tot gemeenten met voldoende toekomstbestendige bestuurskracht.”

 

In december 2015 besluit de raad Haren om toch maar zelfstandig te blijven. De reactie van Gedeputeerde Staten is ongerust. Men stuurt een brief met onder meer de volgende kernzin: ”Van gemeenten mag worden verwacht dat zij kunnen aantonen dat hun keuzes met betrekking tot de bestuurlijke toekomst robuuste, bestuurskrachtige gemeenten in regionaal perspectief opleveren.”

 

Maart 2016

Het is dus wel logisch dat Haren in januari 2016 opdracht geeft tot een onderzoek met precies die vraag: kan Haren zelfstandig blijven en voldoende robuust en bestuurskrachtig blijven en meedoen in de regio. Het onderzoeksrapport concludeert in maart 2016: “Nee, tenzij…”.

 

De provincie toont zich bezorgd: “Gezien de ernst en de reikwijdte van de conclusies in het rapport, hebben wij in het overleg aan u meegegeven om bij uw nadere verkenning nadrukkelijk ook in overleg te treden met uw omgeving om te bezien hoe vanuit dat perspectief de knelpunten kunnen worden aangepakt.” De raad van Haren toont zich weinig onder de indruk van die conclusie en houdt vast aan zelfstandigheid. Ook de suggestie van de provincie om beide sporen te onderzoeken wil de raad niet overnemen.

 

De provincie vindt het dan haar verantwoordelijkheid om in te grijpen. Groningen en Ten Boer zijn de enige mogelijke fusiepartners. En die zijn samen al een eindje op weg. In het voorjaar gaan meedoen kan nog, daarna niet meer. Haren heeft niet de tijd om eerst nog eens een paar jaar te onderzoeken of die zelfstandigheid haalbaar is. De provincie besluit het zogenaamde ‘open overleg’ dwingend met beide buren op te leggen. En er moet voor de zomer duidelijkheid zijn over beide sporen (Brief van 30 maart 2016)

 

Juni 2016

In juni 2016 levert Haren het rapport ‘Beterr Haren’ op. Ook het open overleg met Groningen en Ten Boer levert een eindrapport op van de verkenningen voor een herindeling. De provincie levert bovendien een beoordeling van ‘Beterr Haren’: is nu voldoende aangetoond dat zelfstandigheid haalbaar is. De provincie oordeelt van niet (Toetsing Aanpak Beterr Haren).  De gemeenteraad besluit in meerderheid zich er niks van aan te trekken en kiest op 15 juni opnieuw voor zelfstandigheid. De provincie houdt vast aan zijn eigen beoordeling dat Beterr Haren onvoldoende is en besluit de volgende stap te zetten. Men zal zelf een herindelingsontwerp maken.

 

September 2016

In nauw overleg tussen provincie en de colleges van Haren, Groningen en Ten Boer wordt dit ontwerp gemaakt. De provincie organiseert een aantal informatieavonden voor inwoners. Op 13 september wordt het ontwerp vastgesteld. Er is nu voor de betrokken gemeenteraden en inwoners de tijd om hun mening daarover te geven. Dat kunt u op deze site doen met een vaste tekst. Of u kunt dat op de site van de provincie doen in uw eigen woorden.