Bestuurskramp in Haren. Geen oog voor inwoners en personeel.

Coalitie en college kunnen niet over hun schaduw heenstappen en belangrijke zaken voorbereiden in het belang van de inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en het personeel. Een sterk staaltje van wangedrag, onverantwoordelijk bestuur en onnodig grote risico’s.

Het college van Haren ontkent het onderscheid tussen de wetgeving welke bij het parlement ligt en de voorbereiding van de gemeente Haren op een waarschijnlijke herindeling met Groningen en Ten Boer.

De spagaat die bestaat leidt tot bestuurskramp. Het extern advies was overbodig. De inzet voor de eigen inwoners en personeel is een onverbiddelijke voorwaarde. Die inzet is vanzelfsprekend. Het hoort bij de rol van het gemeentebestuur. De wetgever heeft dat om die reden niet nog eens dwingend in de wet ARHI geregeld.

 

Wat zegt de wet?

De Wet ARHI vordert in artikel 79 de inspanning van alle betrokken gemeenten bij het treffen van voorzieningen ter voorbereiding op de samenvoeging, ook als zij zich niet in de voorgestelde samenvoeging kunnen vinden. De wetgever benadrukt in een toelichting, dat een gemeente die zich niet kan vinden in een voorgestelde samenvoeging, het uitdragen van haar opvattingen daarover behoort te scheiden van de bestuurlijke verantwoordelijkheid om de gemeentelijke organisatie voor te bereiden op een naderende samenvoeging. Ziedaar de twee sporen en de spagaat. Het ontslaat het college en coalitie niet van de plicht de voorbereidingen tijdig ter hand te nemen. Het standpunt van coalitie is onbehoorlijk bestuur.

 

Visievorming

Er is een globale visie op de toekomstige gemeente. Dat is vastgelegd in de verkenning GHTB. Welke ook door het college van Haren is omarmd. De bestuurlijke afspraak in het open overleg om een personeelsconvenant en een bestuursakkoord op te stellen komt Haren niet na. Bestuurlijk is Haren een onbetrouwbare partner.

De verkenning legt de basis voor verdere uitwerking van de visie op dienstverlening en nabijheid van bestuur en politiek.

 

Waar gaat het om?

Die voorbereiding betreft vooral de backoffice van de gemeente waarin de zogenaamde PIOFACH-taken zijn geregeld. De nieuwe gemeente moet vanaf 1 januari 2019 kunnen functioneren. Het paspoort of de bouwvergunning kan 2 januari 2019 worden aangevraagd. Daarvoor is nodig dat de gemeenten samen een visie formuleren op de gemeentelijke dienstverlening. Moet de inwoner straks het rijbewijs halen of de bouwvergunning aanvragen in Groningen of kan dat ook in het dorpshuis in Onnen? Dat proces gaat vooraf aan de inrichting van de backoffice processen en ICT-systemen.

 

Verordeningen

Coalitie en college maken een denkfout. De wet ARHI regelt een overgangsperiode van twee jaar na de herindelingsdatum voor het wijzigen van verordeningen. Dat is voorbehouden aan de nieuwe gemeenteraad die inwoners in november 2018 kiezen. Die twee jaar geldt dus nadrukkelijk niet voor het inrichten van de nieuwe gemeente.

 

Tijdig is niet gedefinieerd

De wetgever heeft het begrip tijdig niet nader vast gelegd. Immers de wet is helder over de inspanning. Gemeenten gaan met elkaar in gesprek en gebruiken het gezonde verstand wat gedaan moet worden voor inwoners en personeel. Maar zelfs dat gesprek wordt geweigerd. College en coalitie duiken weg voor hun verantwoordelijkheid.

 

Deep democracy

Hiervan is geen sprake. Fracties herhalen na intern overleg wat zij hebben opgeschreven. Dit uitwisselen van in beton gegoten standpunten leidt niet tot een kwaliteitsrijk debat. Logische redenaties van oppositie wordt weggehoond. Zo komt verrijking van inzichten en besluiten niet tot stand. De cultuur in de raad zakt naar een dieptepunt. Dit ‘dorpisme’ is voldoende reden om zo snel mogelijk op te gaan in de nieuwe ‘kansrijke’ (weth. Verbeek) gemeente Groningen.

 

René R. Valkema MBA

Oud raadslid CDA Haren 2005-2014